Een op de drie platformbezorgers in Spanje werkt zeer regelmatig meer dan tien uur per dag, en sancties voor het weigeren van een bezorgopdracht komen het vaakst voor (81,9 procent van de gestrafte bezorgers). Dat blijkt uit een onderzoek van het Spaanse arbo-instituut INSST onder 804 bezorgers van eten en drank die via digitale platformen werken.
Wie zijn de platformbezorgers?
Het INSST ondervroeg tussen september en november 2024 804 bezorgers in twintig Spaanse gemeenten met meer dan 230.000 inwoners, vooral Madrid en Barcelona (foutmarge ±3,42%, betrouwbaarheidsniveau 95%). De gemiddelde leeftijd is 30 jaar en 85,6% is man. Ruim acht op de tien bezorgers (80,7%) is buiten Spanje geboren, twee derde (66,9%) komt uit Latijns-Amerika en 67,5% heeft niet de Spaanse nationaliteit. Iets meer dan vier op de tien (43,2%) werkt als zelfstandige, 33,8% heeft een werknemersstatus en 34,1% werkt voor meerdere platformen tegelijk. Voor 87,1% is bezorgen de belangrijkste inkomstenbron en 83,7% haalt 76 tot 100% van het maandinkomen uit dit werk.
Welke psychosociale risico’s signaleert het onderzoek?
Het onderzoek brengt intensieve werkpatronen in kaart: 82,8% werkt vaak in het weekend of op feestdagen, 51% doet zeer regelmatig nachtelijke bezorgingen en 33,6% werkt zeer vaak meer dan tien uur per dag. Bijna een kwart (23%) heeft vaak minder dan 48 uur aaneengesloten rust per week. Slechts 17% zegt werk en privéleven regelmatig goed te kunnen combineren; onder bezorgers zonder Spaanse nationaliteit lukt dat 85,8% nooit of zelden. Een belangrijke factor is algoritmisch management: bij 73,9% worden bezorgopdrachten door het algoritme toegewezen, en slechts 32,7% voelt zich vrij om een opdracht te weigeren. Weigeren heeft gevolgen: 85% geeft aan dat een weigering meetelt bij toekomstige toewijzingen, 61,4% kreeg een zonebeperking opgelegd en 19,7% werd (tijdelijk) van het account geblokkeerd. Het rapport wijst verder op de geografische spreiding van bezorgers, die onderlinge steun tussen collega’s beperkt, en op veiligheidsrisico’s: 40% draagt geen persoonlijke beschermingsmiddelen.
Wat adviseert het INSST?
Het instituut beveelt onder meer aan om het gebruik van beschermingsmiddelen actief te stimuleren, met name bij bezorgers in loondienst, de toegang tot platformen eerlijker te regelen en informele praktijken zoals het doorverhuren van accounts aan te pakken: 18,4% van de ondervraagden werkt zonder eigen platformaccount. Ook pleit het INSST voor gerichter integratiebeleid, gezien de overwegend uit migranten bestaande beroepsgroep.
Context
Vergelijkbare signalen komen uit een onderzoek onder 240 bezorgers in Milaan, Italië, gepubliceerd in oktober 2024 in het tijdschrift La Medicina del Lavoro: 39% van hen kreeg te maken met een verkeersongeval (bij gebruikers van e-bikes 51%), en 13% van alle bezorgers had na een ongeval ziekenhuiszorg nodig. Verder meldde 63% gezondheidsklachten; van hen had 59% last van rugpijn en 49% van vermoeidheid, en 28% kreeg te maken met verbale agressie. Dit wijst erop dat de risico’s van platformbezorging niet uniek zijn voor Spanje.
Bron: Factores de riesgo psicosocial en el colectivo de repartidores de comida y bebida que operan mediante plataformas digitales: conclusiones estudio 2024-2025, 23 september 2026
Aanvullend onderzocht: La Medicina del Lavoro, oktober 2024: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11562669/
