Een onderzoeksteam van de University of Alberta in Edmonton (Canada) heeft een nieuwe veiligheidscheck ontwikkeld die specifiek is gericht op water-, ijs- en veengrondrisico’s (muskeg) in de Canadese mijnbouw. De Start Work Check, geleid door dr. Lianne Lefsrud, is een aanpassing van een raamwerk van de International Association of Oil & Gas Producers (IOGP) en moet werknemers vlak voor aanvang van risicovolle taken helpen controleren of de juiste beheersmaatregelen aanwezig en werkzaam zijn.
Wat houdt de nieuwe check in?
De check is gekoppeld aan een bowtie-diagram: een visuele weergave van de oorzaken en gevolgen rond een centraal controleverlies, met de kritieke beheersmaatregelen die dat moeten voorkomen. Vergelijkbare versies bestaan al voor werken in besloten ruimtes, graafwerk, werken op hoogte en mobiele apparatuur. Naast de papieren versie ontwikkelt Lefsruds team de digitale app GroundSafe, bedoeld voor contractors en onderaannemers. De app is ongeveer negentig procent af, wordt eind november 2026 verwacht en krijgt live weerdata en een aanvraagfunctie voor kabel- en leidingdetectie. Lefsrud wil de app gratis beschikbaar stellen. Canadian Natural Resources Ltd. en Chevron gebruiken de checks al ruim anderhalf jaar, Suncor voert ze momenteel in.
Waarom water-, ijs- en veengrondrisico’s?
De aanleiding ligt in twee dodelijke ongevallen bij Suncor in de Canadese provincie Alberta. In januari 2021 verdronk een contractor nadat het ijs van een bevroren stortbekken bij de Base Mine van Suncor, nabij Fort McMurray, het begaf; Suncor en de betrokken aannemer bekenden schuld aan een overtreding van de arbowetgeving van Alberta (OHS Act). In 2026 kwam bij de Fort Hills-locatie van Suncor een werknemer om het leven toen de mulcher waarmee werd gewerkt wegzakte in muskeg. Volgens Lefsrud kan veengrond, afhankelijk van de diepte, hele stukken apparatuur opslokken. IJs op stortbekkens is bovendien onvoorspelbaar doordat verontreinigingen de bevriezing beïnvloeden, en sneeuw kan onderliggend water of moeras verhullen, terwijl werknemers vaak alleen en buiten mobiel bereik staan. Een eindrapport uit 2025 onderbouwt de aanpak: van 822 onderzochte ernstige en fatale incidenten tussen 2018 en 2023 hing zestig procent samen met werk aan of nabij apparatuur met gevaarlijke energie, tegenover maar acht procent van de ruim 86.000 geanalyseerde inspectievragen. Van 4.662 ondervraagde werknemers en contractors zei ongeveer één op de veertien routinematig blootgesteld te zijn aan water- en ijsgevaren.
Context
De Start Work Check bouwt voort op het raamwerk van de International Association of Oil & Gas Producers (IOGP), de internationale koepelorganisatie van olie- en gasproducenten. IOGP herzag in 2018, na een uitgebreide gegevensanalyse, haar Life-Saving Rules tot een vereenvoudigde set van negen regels die werknemers moeten helpen zichzelf en collega’s tegen fatale ongevallen te beschermen. In december 2021 introduceerde IOGP de Start Work Checks als praktisch hulpmiddel om die regels vlak voor aanvang van een taak op de werklocatie zelf te toetsen, bedoeld voor bedrijven die de Life-Saving Rules al gebruiken of willen invoeren.
Betekenis voor andere sectoren
Hoewel de check is toegesneden op de Canadese oliezand- en mijnbouwsector, is de onderliggende problematiek internationaal. Overal waar wordt gewerkt op of nabij stortbekkens, bevroren oppervlakken of moerassig terrein spelen vergelijkbare verdrinkings- en wegzaksrisico’s, ook in bouw, infrastructuur en grondstoffenwinning in noordelijke klimaten wereldwijd. De bowtie-gebaseerde aanpak, gekoppeld aan het bredere IOGP-raamwerk, is in principe overdraagbaar naar elke sector met vergelijkbare blootstelling aan water, ijs of instabiele ondergrond.
Bron: New Start Work Check targets water, ice and muskeg hazards in mining, 3 november 2026
Aanvullend onderzocht: IOGP, Start work checks can help implement Life-Saving Rules
