Bureaucratie vaker gemeld dan werklast
Administratieve rompslomp wordt door werknemers vaker als knelpunt voor hun mentaal welzijn genoemd dan een zware werklast. Dat blijkt uit een bevraging van onderzoeksgroep UGent@Work, verbonden aan de Universiteit Gent in België, onder 1.333 werknemers. Van hen meldt 58 procent dat elke beslissing eerst langs een hogere goedkeuring moet, tegenover 50 procent die een zware werklast rapporteert. Daarnaast geeft 53 procent aan met een hoge administratieve belasting te kampen en zegt 47 procent regelmatig taken uit te voeren die zij zelf als overbodig ervaren. Volgens de onderzoekers sluit de steekproef nauw aan bij de Belgische werknemerspopulatie naar gender, leeftijd, opleiding, statuut en gewest.
Het burn-outrisico werd gemeten met de Burnout Assessment Tool, een screeningsinstrument met twaalf stellingen. Alle cijfers zijn zelfgerapporteerd en op één moment gemeten. Uit de screening volgt dat 31 procent van de respondenten in de risicozone voor burn-out valt: 17 procent met een verhoogd risico en 14 procent met een zeer hoog risico. Tussen de Belgische regio’s lopen de cijfers sterk uiteen: in Vlaanderen scoort 28 procent in de risicozone, in Wallonië 36 procent en in Brussel, met ongeveer 150 respondenten een kleinere groep, 44 procent. Ook andere belastende factoren komen veel voor: 65 procent noemt het werk cognitief veeleisend en 27 procent heeft te weinig tijd om het werk af te ronden.
Aanbod sluit niet aan op vraag
Opvallend is de kloof tussen wat werkgevers aanbieden en waar werknemers behoefte aan hebben. Organisaties zetten vooral in op gesprekken met de leidinggevende (73 procent biedt dit aan), contact met de arbeidsarts (52 procent) en stresscursussen (43 procent, waarvan 46 procent van de werknemers daadwerkelijk deelneemt). Werknemers verwachten echter het meest van aanpassingen van taken of werktijden. Slechts 35 procent krijgt die mogelijkheid aangeboden, maar wie haar krijgt, maakt er in 76 procent van de gevallen gebruik van.
Werkgevers zijn wettelijk verplicht om psychosociale risico’s te analyseren en op basis daarvan maatregelen te nemen. Toch ziet 38 procent van de bevraagde werknemers geen inspanningen van hun werkgever op dat vlak, tegenover 41 procent die wel inspanningen ziet. Uit het onderzoek blijkt bovendien dat werkgevers hun aanbod onvoldoende naar het personeel communiceren.
Context
De bevinding dat werknemers regeldruk vaker noemen dan de klassieke werklast past bij een bredere Europese observatie, al gaat het daar om een ander perspectief: dat van organisaties. In de ESENER-enquête van 2019 van het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA), afgenomen bij ruim 45.000 vestigingen in 33 landen, noemde ongeveer vier op de tien vestigingen de complexiteit van wettelijke verplichtingen als voornaamste moeilijkheid bij de aanpak van veiligheid en gezondheid op het werk. Ook op organisatieniveau wordt regelgevende complexiteit dus als belangrijke belemmering ervaren.
Dat patroon is relevant ver buiten België. In veel landen, waaronder alle EU-lidstaten, moeten werkgevers risico’s op het werk beoordelen en aanpakken, en psychosociale risico’s maken daar steeds vaker expliciet deel van uit. Onderzoek als dit onderstreept dat preventiebeleid niet alleen over de hoeveelheid werk hoeft te gaan, maar evengoed over de vraag hoeveel bureaucratische stappen nodig zijn om dat werk uit te voeren. Voor wie wereldwijd verantwoordelijk is voor preventiebeleid is dat een aanwijzing om regelgeving en interne procedures periodiek te toetsen op nodeloze complexiteit, naast de gebruikelijke aandacht voor werkdruk en personeelsbezetting.
Bron: Mentaal welzijn: bureaucratie wordt vaker gemeld dan zware werklast, 6 oktober 2026
Aanvullend onderzocht: ESENER-enquête (2019) van EU-OSHA, Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk
