Werkplekken zijn van oudsher grotendeels ontworpen rond een mannelijke norm, waarbij biologische levensfasen van vrouwen — van vruchtbaarheid tot menopauze — nauwelijks aandacht kregen in personeelsbeleid. Volgens de Duitse vakpublicatie Haufe Arbeitsschutz komt hier verandering in: steeds meer bedrijven, vooral in Duitsland en internationaal, integreren systematisch aandacht voor deze levensfasen in hun HR-beleid. Julia Neuen, oprichter van het bedrijf Peaches, duidt deze trend met de term “Female Lifecycle Management”.
Concrete voorbeelden illustreren de ontwikkeling. Techbedrijf Meta en farmaceut Merck financieren voor werknemers het invriezen van eicellen (social freezing) en andere vruchtbaarheidsbehandelingen. Verzekeraar AXA richt interne ondersteuningsnetwerken op rond de overgang, waaronder een Teams-kanaal met de naam “Woman on Fire”. Bedrijfsarts Petra Rodenbücher van AXA benadrukt daarbij vooral het doorbreken van taboes rond menopauzeklachten op de werkvloer. Ook worden praktische aanpassingen doorgevoerd, zoals flexibelere temperatuurregeling op kantoor en versoepelde kledingvoorschriften. Sandra Handlbauer-Zrust van Aspirant Health organiseert workshops die menopauze koppelen aan vraagstukken van leiderschapscultuur.
De cijfers onderstrepen de omvang van de beweging: 75 procent van de bevraagde bedrijven wil de vrouw- en gezinsvriendelijkheid van de organisatie verbeteren. Tegelijk blijkt de urgentie groot, want een kwart van de betrokken vrouwen overweegt vervroegd met pensioen te gaan vanwege overgangsklachten. Niet iedereen is echter onverdeeld positief: Anne-Kathrin Gellner van adviesbureau Mercer waarschuwt dat dergelijke maatregelen kunnen verworden tot louter windowdressing, wanneer ze niet gepaard gaan met structurele veranderingen in cultuur en beleid.
Voor EHS-professionals is deze ontwikkeling relevant omdat gezondheid op het werk van oudsher al een kernthema van het vakgebied is, maar de aandacht voor sekseverschillen in blootstelling, klachten en werkbeleving daarbinnen lange tijd onderbelicht bleef. Vruchtbaarheidsondersteuning en menopauzebeleid raken direct aan onderwerpen als verzuimpreventie, behoud van personeel en het inrichten van een werkomgeving die aansluit bij de fysieke behoeften van alle werknemers — denk aan klimaatbeheersing en kledingvoorschriften, die van oudsher onder arbeidsomstandighedenbeleid vallen. Tegelijk vraagt het thema om zorgvuldigheid: maatregelen die alleen op papier bestaan, zonder inbedding in een bredere cultuur van gelijke behandeling en psychosociale veiligheid, dreigen hun doel te missen. Voor HSE-afdelingen ligt hier een kans om vanuit hun expertise in risico-inventarisatie en gezondheidsmanagement een serieuze bijdrage te leveren aan het vormgeven van dit beleid, in plaats van het alleen aan HR-afdelingen over te laten.
Bron: Frauengesundheit, 7 september 2026, https://www.haufe.de/arbeitsschutz/gesundheit-umwelt/frauengesundheit_94_697270.html
