In de Amerikaanse bouwsector overheerst nog altijd het idee dat de meeste arbeidsongevallen het gevolg zijn van onveilig gedrag van werknemers zelf, blijkt uit een analyse van veiligheidsexpert Peter G. Furst op het vakplatform ISHN. Volgens veelgehoorde cijfers zou circa 90 procent van de ongevallen te wijten zijn aan onveilig gedrag en menselijke fouten. Furst waarschuwt dat deze aanname, hoewel wijdverspreid onder leidinggevenden, effectieve ongevalspreventie juist in de weg kan staan.
Productiedruk versus veiligheid
Volgens de analyse zien veel toezichthouders op de bouwplaats het als hun voornaamste taak om productiedoelen te halen, terwijl werknemers geacht worden zelf verantwoordelijk te zijn voor hun eigen veiligheid door gezond verstand en waakzaamheid. Deze combinatie van overtuigingen zorgt er volgens Furst voor dat veiligheidsmaatregelen als hinderlijk voor de productie worden ervaren. Werknemers wegen daarbij zelf in hoeverre zij risico’s aanvaardbaar vinden — bijvoorbeeld omdat zij denken dat het “toch niet gebeurt”, of omdat ze bang zijn hun baan of promotiekansen te verliezen als ze niet snel genoeg werken.
Overtuigingen sturen gedrag
De kern van het betoog is dat gedrag rond veiligheid sterk wordt gestuurd door onderliggende overtuigingen — bijvoorbeeld fatalistische opvattingen (“het hoort nu eenmaal bij deze sector”) of overschatting van de eigen ervaring (“mij overkomt het niet”). Traditionele interventies zoals training en inspecties pakken deze overtuigingen volgens Furst onvoldoende aan, waardoor de effectiviteit van veiligheidsprogramma’s op termijn afneemt. Ook wijst hij erop dat niet elk ongeval te herleiden is tot overtuigingen: sommige ongevallen ontstaan simpelweg door onoplettendheid of een moment van onachtzaamheid, en vragen dus om een andere aanpak.
Voor EHS-professionals is dit relevant omdat het een kritische blik werpt op de veelgebruikte aanname dat de meeste ongevallen “gedragsgebonden” zijn — een aanname die in de praktijk nog vaak als vertrekpunt dient voor veiligheidsbeleid. Furst pleit ervoor dat organisaties veiligheid en productie niet als tegengestelde belangen behandelen, maar veilig werken als enige acceptabele manier van werken verankeren in het beleid en de bedrijfscultuur, met een sturende rol voor het hoger management.
Bron: The Safety Blame Game is Dangerous, ISHN, 10 september 2026, https://www.ishn.com/articles/115589-the-safety-blame-game-is-dangerous
Lees ook
Onderzoek: industriële ventilatoren verminderen hittestress op de fabrieksvloer
Psychische belasting belangrijkste reden voor voortijdig afbreken van stage in Duitsland
