De Noorse arbeidsinspectie Arbeidstilsynet heeft een controleweek in de horecasector afgerond met een hoog aantal overtredingen: bij 78 procent van de 188 controles bij restaurants en andere serveringsgelegenheden in Oslo, Noorwegen, werd minstens één overtreding van de regelgeving vastgesteld.
Controleweek in Oslo levert vaak overtredingen op
De inspecteurs bezochten de bedrijven in maart 2026 tijdens een gerichte actieweek. “We vinden overtredingen van de regelgeving bij veel van de bedrijven die we controleren”, zegt afdelingshoofd Aylin Garnås van Arbeidstilsynet. Volgens haar gaat het meestal niet om zware overtredingen, “maar wel om zaken waarvan we verwachten dat de bedrijven ze onder controle hebben”. Opvallend: op één locatie rende een werknemer weg zodra de inspecteurs arriveerden. Waarom is niet bekend, maar volgens Garnås wijst zoiets er vaak op dat de zaken niet op orde zijn. Ook bij eerdere controles in de sector kwamen veel van dezelfde overtredingen naar voren. “We volgen de branche al langer en zien dat er onder meer bij arbeidscontracten nog wat te verbeteren valt”, aldus Garnås.
Arbeidscontracten en verneombud vaakst in gebreke
Bijna alle werknemers hadden een arbeidsovereenkomst, maar bij meer dan de helft van de controles ontbrak iets in de inhoud daarvan. Ook ontbrak regelmatig een verneombud: een door de werknemers gekozen vertegenwoordiger voor arbeidsomstandigheden. Sinds 1 januari 2024 geldt in Noorwegen als hoofdregel dat bedrijven met vijf of meer werknemers zo’n vertegenwoordiger moeten hebben; kleinere bedrijven kunnen een andere regeling afspreken. Garnås benadrukt dat het niet volstaat om iemand aan te wijzen: het verneombud moet ook de ruimte krijgen om het werk te doen. Daarnaast stelde Arbeidstilsynet onvolledige registratie van arbeidstijd, overtredingen van de werktijdregels en gevallen vast waarin werknemers niet het loon kregen waarop zij recht hadden. Voor de sector geldt in Noorwegen een algemeen verbindend verklaard minimumloon.
Vooral aanwijzingen, amper boetes
De controles resulteerden in 246 pålegg: bindende aanwijzingen om een overtreding binnen een gestelde termijn te herstellen. Een zwaardere sanctie, het overtredelsesgebyr (bestuurlijke boete), is tot nu toe slechts één keer aangekondigd. De meeste bedrijven volgen de aanwijzingen op. “Dat betekent niet dat de bedrijven noodzakelijk malafide zijn”, zegt Garnås. Arbeidstilsynet zet de inzet in de sector in 2026 voort en wil naast toezicht ook begeleiding bieden, onder meer via online bijeenkomsten voor leidinggevenden, verneombud en vakbondsvertegenwoordigers.
Context
Ook elders in Europa leveren horeca-inspecties vergelijkbare bevindingen op. Bij een gezamenlijke actie onder coördinatie van de Europese Arbeidsautoriteit (ELA) van 10 tot en met 16 juni 2024 in Cyprus, Litouwen en Roemenië controleerden 48 inspecteurs, onder wie waarnemers uit andere deelnemende lidstaten en ELA-medewerkers, 50 hotels, restaurants en cateringbedrijven; zij spraken met 423 werknemers. In totaal namen zeven lidstaten deel. De vermoede overtredingen betroffen onder meer niet-aangegeven werk, betaling onder het minimumloon, contante loonbetalingen en schendingen van de arbeidsveiligheidsregels. In Cyprus kregen 10 van de 45 gecontroleerde bedrijven een kennisgeving van overtreding, met naar verwachting ruim 86.000 euro aan boetes.
Voor HSE-professionals wereldwijd laten beide acties zien dat in de horeca vaak juist de basis tekortschiet: volledige arbeidscontracten, betrouwbare werktijdregistratie, correcte beloning en een werknemersvertegenwoordiger die zijn rol echt kan vervullen. Wie in de sector verantwoordelijk is voor arbeidsomstandigheden, doet er goed aan deze punten zelf periodiek te toetsen, los van de vraag of een inspectiedienst langskomt.
Bron: Arbeidstilsynet over aanhoudende regelovertredingen in de serveringsbranche, 15 oktober 2026
Aanvullend onderzocht: Europese Arbeidsautoriteit (ELA), gezamenlijke horeca-inspectie Cyprus/Litouwen/Roemenië, 1 juli 2024
