Verzuim door psychische klachten in tien jaar bijna 42 procent gestegen
Werknemers in Duitsland vallen steeds vaker en steeds langer uit door psychische aandoeningen. Dat blijkt uit het Fehlzeiten-Report 2026, het jaarlijkse verzuimrapport van het Wissenschaftliche Institut der AOK (WIdO), het onderzoeksinstituut van de AOK. De AOK (Allgemeine Ortskrankenkasse) is een van de grootste wettelijke ziektekostenverzekeraars in Duitsland en publiceert dit verzuimonderzoek al sinds 1998, in samenwerking met de Universiteit van Bielefeld en de Berliner Hochschule für Technik.
Het aantal verzuimdagen door psychische klachten steeg van 284 dagen per 100 AOK-verzekerden in 2016 naar 403 dagen in 2025, een toename van bijna 42 procent. Psychische aandoeningen kwamen in 2025 met gemiddeld 14,1 gevallen per 100 verzekerden minder vaak voor dan bijvoorbeeld luchtwegklachten (80,3 gevallen), maar duurden veel langer: gemiddeld 28,5 dagen per geval, tegen 5,7 dagen bij luchtwegklachten. Volgens het rapport is de gestage toename van psychisch verzuim een belangrijke aanjager van de stijging van het totale verzuim.
Burn-out neemt sterk toe, vooral in zorg en welzijn
Binnen de psychische aandoeningen valt burn-out het meest op: het aantal verzuimdagen met deze diagnose steeg van 11,0 naar 19,5 dagen per 100 AOK-leden, een stijging van 77 procent in tien jaar. De langste uitval wordt gezien bij reacties op zware belasting en aanpassingsstoornissen, gevolgd door depressieve episodes en terugkerende depressies.
Het risico is niet gelijk verdeeld over beroepsgroepen. Medewerkers in telemarketing, huishoudelijke en gezinszorg, ouderenzorg, zorg voor mensen met een beperking en kinderopvang scoren het hoogst. Volgens Steffi Riedel-Heller, hoogleraar sociale geneeskunde en arbeidsgeneeskunde aan de Universiteit Leipzig en auteur van het rapport, komt dit door een combinatie van hoge emotionele belasting, verantwoordelijkheid voor anderen, hoge werkdruk, weinig invloed op het eigen werk en beperkte sociale steun van collega’s of leidinggevenden.
Het totale verzuim onder AOK-verzekerden kwam in 2025 uit op 23,3 dagen per verzekerde, iets lager dan de piek van 24,5 dagen in 2022. Helmut Schröder, directeur van het WIdO en mede-uitgever van het rapport, merkt op dat de invoering van de elektronische ziekmelding het gemeten verzuim structureel heeft verhoogd. Hij wijst er ook op dat zorgen over de eigen economische situatie en angst voor werkloosheid samengaan met neerslachtigheid, woede en uitputting. Door de aanhoudend gespannen economische situatie in Duitsland verwacht hij dat deze psychische belasting, en daarmee het verzuim, verder kan toenemen. Hij pleit voor ondersteunende voorzieningen binnen bedrijven die de situatie voor ondernemingen, leidinggevenden en werknemers verlichten.
Context
Dat psychische klachten een groeiend arbeidsrisico vormen, is geen typisch Duits verschijnsel. Uit de Europese enquête “Vinger aan de pols 2025” van EU-OSHA (het Europees Agentschap voor Veiligheid en Gezondheid op het Werk), gepubliceerd op 10 oktober 2025 rond de Werelddag Geestelijke Gezondheid, blijkt dat 29 procent van de werknemers in de Europese Unie last heeft van stress, depressie of angst. Meer dan 40 procent van de Europese werknemers ervaart daarbij ernstige tijdsdruk, en ongeveer een derde heeft het gevoel dat hun inspanningen op het werk onopgemerkt blijven.
De Duitse cijfers passen daarmee in een breder Europees patroon: werkdruk, hoge emotionele eisen en beperkte erkenning worden in meerdere landen aangewezen als aanjagers van psychisch verzuim. Voor werkgevers en beleidsmakers wereldwijd onderstreept dit de noodzaak om psychosociale risico’s net zo serieus te nemen als fysieke veiligheidsrisico’s: vroege signalering, voldoende zeggenschap over het eigen werk en toegankelijke ondersteuning kunnen langdurige uitval helpen voorkomen.
Bron: AOK-Fehlzeiten-Report 2026: Psychische Erkrankungen verursachen immer längere Arbeitsausfälle, 13 oktober 2026
Aanvullend onderzocht: EU-OSHA, “Vinger aan de pols 2025”
