Waar gaat de zaak over?
Negenenzeventig medewerkers van de RATP, het Parijse openbaar-vervoerbedrijf dat de metro, tram en busnetwerken van de hoofdstedelijke regio exploiteert, hebben een zaak aangespannen bij de prud’hommes (de Franse arbeidsrechtbank, die individuele arbeidsconflicten tussen werknemer en werkgever behandelt). Volgens de werknemers en hun vakbond CGT zouden zij in de onderhoudswerkplaatsen voor bussen jarenlang zijn blootgesteld aan kankerverwekkende, mutagene en reprotoxische stoffen (CMR-stoffen), vooral uitlaatgassen van dieselmotoren die binnen draaiden terwijl de ventilatie- en luchtafzuigsystemen in de werkplaatsen gebrekkig functioneerden.
De klachten betreffen volgens Franse media de 25 onderhoudscentra voor bussen in de regio Île-de-France, waaronder depots in Ivry, Vitry-sur-Seine en het centrum Point du Jour in Parijs. Volgens de vakbond zouden de ventilatieproblemen al sinds 2020 bekend zijn bij de RATP. Naast dieseluitlaatgassen noemen werknemers ook lasrook, lijmdampen en ammoniakdampen als risicofactoren tijdens onderhoudswerk aan bussen.
Wat is de juridische stand van zaken?
De procedure bij de prud’hommes loopt al langer en is in de loop van de tijd sterk gegroeid: in 2023 stapten twaalf werknemers naar de rechter, nu zijn het er 79 volgens actuel-hse.fr. De vakbondskrant NVO sprak in maart van 84 eisers. Een zitting die voor 24 maart 2026 gepland stond, werd uitgesteld naar 30 september 2026. Voor zover bekend heeft de rechter nog geen uitspraak gedaan; de beweringen van de werknemers zijn dus nog niet juridisch vastgesteld.
De werknemers eisen onder meer formele erkenning van hun blootstelling aan CMR-stoffen, toegang tot verhoogd medisch toezicht, een vergoeding voor “schade door angst” (préjudice d’anxiété, een in Frankrijk erkende schadevergoeding voor de psychologische belasting van een verhoogd gezondheidsrisico) en voor gepensioneerde oud-medewerkers nazorg op kosten van de RATP. Volgens een Franse publicatie uit 2024 kreeg de RATP eerder al een boete van 120.000 euro na aanmaningen van de arbeidsinspectie over de onderhoudslocatie Championnet. Op vragen van NVO reageerde de RATP niet.
Context
De blootstelling aan dieseluitlaatgassen op de werkvloer valt onder Europese regelgeving ter bescherming van werknemers tegen kankerverwekkende en mutagene stoffen. Richtlijn 2004/37/EG stelt al sinds 2004 algemene regels voor blootstelling aan CMR-stoffen op de werkplek; in 2019 werden uitlaatgassen van dieselmotoren via wijzigingsrichtlijn (EU) 2019/130 expliciet aan de reikwijdte toegevoegd, met een bindende grenswaarde van 0,05 mg/m³, gemeten als elementair koolstof over een referentieperiode van acht uur. Die grenswaarde geldt sinds februari 2023; alleen voor ondergrondse mijnbouw en tunnelbouw liep een overgangstermijn tot februari 2026. Ook voor buswerkplaatsen geldt de grens dus al enkele jaren.
Bron: Exposition à des cancérogènes dans les ateliers de la RATP : 79 salariés devant les prud’hommes, 1 oktober 2026
Aanvullend onderzocht: NVO.fr en Révolution Permanente over eerdere fasen van dezelfde zaak; EUR-Lex voor Richtlijn 2004/37/EG en wijzigingsrichtlijn (EU) 2019/130.
