Relaties cruciaal voor welzijn van leidinggevenden
Nieuw Deens onderzoek laat zien dat het welzijn van leidinggevenden sterk afhangt van de relaties die zij onderhouden met hun eigen leidinggevende, met collega-leidinggevenden en met een breder netwerk binnen de organisatie. Onderzoekers Malene Friis Andersen, gastonderzoeker bij het Nationale Forskningscenter for Arbejdsmiljø (NFA) in Denemarken, en Jan Heiberg Johansen interviewden in maart 2025 in totaal 22 leidinggevenden in de Deense gezondheidszorg, waaronder hoofdverpleegkundigen, in één Deense regio. Het onderzoek is een samenwerking tussen het NFA en de Universiteit van Aalborg (Denemarken). De deelnemers hadden tussen twee en 25 jaar leidinggevende ervaring. De resultaten zijn verschenen in een wetenschappelijke publicatie met de titel “From Individual to Group: Organizational and Relational Strategies for Nurse Leader Well-Being”.
Steun van de eigen leidinggevende weegt zwaar
Uit de interviews blijkt dat de relatie met de eigen, direct leidinggevende bepalend is voor hoe leidinggevenden zich voelen. “De relatie van leidinggevenden met hun eigen direct leidinggevende is eigenlijk heel belangrijk voor hun welzijn”, zegt Andersen. Leidinggevenden hebben behoefte aan ruimte om moeilijke situaties te bespreken en hulp te krijgen bij het prioriteren van taken, omdat velen te veel werk ervaren. Vooral in kritieke situaties, zoals ingrijpende besparingen of een ernstige klacht, is snelle en zichtbare steun vanuit de eigen leidinggevende volgens de onderzoekers doorslaggevend voor het vertrouwen dat leidinggevenden daarna hebben. Volgens Andersen stellen leidinggevenden zich in zulke situaties de vraag: “Moet ik het alleen redden, of kan ik rekenen op steun van mijn leidinggevende en mijn collega-leidinggevenden als het moeilijk wordt?”
Collegiale netwerken en de rol van tijd
Ook het contact met andere leidinggevenden blijkt belangrijk. Een leidinggevendengroep waarin collega’s elkaar helpen bij dilemma’s kan voor steun zorgen, maar een slecht functionerende groep, bijvoorbeeld wanneer vertrouwelijke informatie wordt doorgespeeld of tegen iemand gebruikt, kan juist tot eenzaamheid leiden. Een breder netwerk van leidinggevenden uit andere afdelingen biedt extra ruimte om vrijuit te spreken, omdat daar minder persoonlijk belang op het spel staat; silodenken en fysieke afstand verzwakken die band echter. Hoge werkdruk, administratieve taken en onduidelijke rollen laten leidinggevenden weinig tijd over om elkaar te steunen. “Relaties hebben tijd en aanleiding nodig om als steun en buffer te kunnen functioneren”, aldus Andersen. De onderzoekers pleiten daarom voor organisatorische tijd en vaste overlegmomenten, in plaats van alleen individuele interventies zoals coaching. Eerder NFA-onderzoek liet bovendien zien dat medewerkers minder risico lopen op langdurig ziekteverzuim wanneer zij de kwaliteit van leidinggeven als hoog ervaren. Het onderzoek is beperkt tot één regio en sector, wat de bredere toepasbaarheid begrenst.
Context
Het Deense onderzoek sluit aan bij bredere internationale signalen over oplopende druk op leidinggevenden. Uit peilingen van onderzoeksbureau Gallup in 2020 en 2021 onder voltijds werkende volwassenen in de Verenigde Staten steeg het aandeel managers dat zich “zeer vaak” of “altijd” opgebrand voelde van 28 procent in 2020 naar 35 procent in 2021, terwijl stress en angst bij managers hoog bleven en bij uitvoerende medewerkers en hogere leiders daalden. Gallup noemt een gebrek aan communicatie en steun vanuit de eigen leidinggevende als mogelijke verklaring; slechts één op de vier managers gaf destijds aan een gezonde werk-privébalans te kunnen bewaren. Samen met het Deense onderzoek onderstreept dit dat welzijn van leidinggevenden sterk wordt bepaald door de relaties en steun die zij binnen hun organisatie ervaren.
Bron: Relaties zijn belangrijk voor het welzijn van leidinggevenden, 29 oktober 2026
Aanvullend onderzocht: NFA/Universiteit van Aalborg, “From Individual to Group: Organizational and Relational Strategies for Nurse Leader Well-Being”; Gallup, “Manager Burnout Is Only Getting Worse” (2021)
