Het Belgische Asbestfonds (AFA) heeft zijn jaarverslag 2025 gepubliceerd. Vorig jaar erkende het fonds 158 gevallen van mesothelioom, een agressieve vorm van kanker van onder meer het longvlies die in de overgrote meerderheid van de gevallen door asbest wordt veroorzaakt. Het AFA keerde in totaal 21,84 miljoen euro uit aan slachtoffers en hun rechthebbenden, al blijft het aantal nieuwe gevallen volgens het fonds nog altijd zeer hoog.
Wat blijkt uit de cijfers van het AFA?
Van de 158 erkende mesothelioomslachtoffers in 2025 ontstond de ziekte bij 110 personen (69,6%) door beroepsmatige blootstelling aan asbest bij werknemers uit de privésector. Bij 41 slachtoffers (25,9%) ging het om milieublootstelling buiten het beroepskader, bijvoorbeeld in de woonomgeving, in gebouwen waar nog asbest aanwezig is, of nabij voormalige industrieterreinen.
Over alle asbestgerelateerde aandoeningen samen, niet alleen mesothelioom, kende het Asbestfonds in 2025 in totaal 1.451 vergoedingen toe. Onder de behandelde dossiers waren 344 nieuwe gevallen, waarvan twee derde werd goedgekeurd. Het AFA meldt dat het aantal erkende slachtoffers de afgelopen drie jaar daalt, maar benadrukt dat het niveau in 2025 nog altijd zeer hoog blijft.
Waarom vooral Vlaanderen?
De meerderheid van de begunstigden van het Asbestfonds woont in Vlaanderen, de Nederlandstalige regio van België. Van de 21,84 miljoen euro die het fonds in 2025 uitkeerde, ging 14 miljoen euro naar slachtoffers en rechthebbenden in deze regio. Het AFA verklaart dit door het grotere bevolkingsaantal van Vlaanderen, het industriële verleden van verschillende regio’s en de geografische spreiding van de blootstellingen.
Naast de financiële vergoedingen begeleidt het Asbestfonds slachtoffers en hun naasten, en voert het sensibiliseringsacties om nieuwe blootstelling aan asbest te voorkomen.
Context
Volgens de factsheet van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) over de uitbanning van asbestgerelateerde ziekten zijn alle vormen van asbest door het Internationaal Agentschap voor Kankeronderzoek (IARC) geclassificeerd als kankerverwekkend voor de mens (Groep 1) en bestaat er geen veilig blootstellingsniveau. De WHO wijst er ook op dat asbestgerelateerde aandoeningen zoals mesothelioom doorgaans pas na een latentieperiode van tientallen jaren optreden. Landen die asbest al lang hebben verboden, krijgen daardoor nog decennialang met nieuwe ziektegevallen te maken. België verbood het gebruik van asbest in 1998. De lange latentie verklaart waarom het Asbestfonds ook in 2025, bijna drie decennia na het Belgische verbod, nog een aanzienlijk aantal nieuwe slachtoffers erkent.
Voor HSE-professionals wereldwijd bevestigen deze cijfers een bekend patroon: asbest blijft een van de belangrijkste oorzaken van beroepsgerelateerde kanker, ook in landen waar het gebruik al decennialang verboden is. Veilig beheer van gebouwen met historisch asbesthoudend materiaal, en zorgvuldige voorzorgsmaatregelen bij sloop- en renovatiewerken, blijven daardoor essentiële aandachtspunten in het veiligheidsbeleid – niet alleen in België, maar in elk land met een industrieel verleden.
Bron: Asbestfonds publiceert jaarverslag 2025, 28 oktober 2026
Aanvullend onderzocht: WHO fact sheet: Asbestos – elimination of asbestos-related diseases
