EU-OSHA, het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk in Bilbao, Spanje, heeft een nieuwe reeks publicaties uitgebracht over cardiovasculaire gezondheid op de werkvloer. De documenten brengen bestaande regelgeving, beleid en initiatieven in kaart die hart- en vaatziekten moeten helpen voorkomen en werknemers moeten ondersteunen bij terugkeer naar en behoud van werk.
Waarom hart- en vaatziekten op de werkvloer?
Hart- en vaatziekten zijn volgens EU-OSHA verantwoordelijk voor 1,71 miljoen sterfgevallen per jaar in de Europese Unie. Het agentschap noemt ze bovendien de op één na meest voorkomende oorzaak van werkgerelateerde sterfgevallen. Daarmee horen cardiovasculaire aandoeningen bij de zwaarste gezondheidsrisico’s die met werk samenhangen.
Om die reden wil EU-OSHA beter zichtbaar maken welke regels, strategieën en initiatieven er in Europa al bestaan om deze aandoeningen te voorkomen. Daarnaast wil het agentschap laten zien hoe werknemers met een hart- of vaataandoening succesvol kunnen terugkeren naar hun werk en aan het werk kunnen blijven.
Wat zijn de nieuwe middelen?
De kern van de publicatiereeks is een rapport van 70 pagina’s met de titel “Work-related cardiovascular disease prevention: regulations, policies, strategies and initiatives”, vergezeld van een samenvatting van 8 pagina’s. Daarnaast publiceert EU-OSHA een beleidsbrief van 6 pagina’s over preventie, terugkeer naar werk en het behoud van werk bij werknemers met cardiovasculaire aandoeningen.
De reeks bevat verder vijf praktijkcasussen uit EU-landen: gezondheidscontroles voor landbouwers, het Fit2work-programma in Oostenrijk dat terugkeer na ziekte ondersteunt, een accreditatiesysteem voor gezondheidsbevordering op het werk, ondersteuning van kleine bedrijven in Slovenië, en Nederlandse richtlijnen voor preventie en terugkeer naar werk. Daarnaast heeft EU-OSHA een nieuwe themasectie op zijn website gelanceerd over risicofactoren op de werkplek en EU-beleid op dit terrein.
Wat betekent dit voor preventiebeleid?
Met deze reeks zet EU-OSHA cardiovasculaire gezondheid nadrukkelijk op de agenda van het Europese arbeidsveiligheidsbeleid. De casussen laten zien dat lidstaten uiteenlopende instrumenten inzetten, van gezondheidscontroles op de werkplek tot accreditatieschema’s en begeleiding bij re-integratie. Het overzicht biedt beleidsmakers en werkgevers daarmee voorbeelden die zij kunnen vergelijken en, waar passend, kunnen overnemen.
Context
Een gezamenlijke studie van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) uit 2021, gepubliceerd in het tijdschrift Environment International, berekende dat lange werkweken van 55 uur of meer wereldwijd in 2016 verantwoordelijk waren voor 745.000 sterfgevallen door beroerte (398.000) en ischemische hartziekte (347.000), een stijging van 29 procent ten opzichte van 2000. Werken van 55 uur of meer per week ging gepaard met een naar schatting 35 procent hoger risico op een beroerte en een 17 procent hoger risico op ischemische hartziekte, vergeleken met een werkweek van 35 tot 40 uur. Het merendeel van deze sterfgevallen, 72 procent, betrof mannen.
Voor HSE-professionals wereldwijd onderstrepen deze publicaties dat cardiovasculaire gezondheid niet langer als louter individueel of medisch risico kan worden behandeld, maar als arbeidsrisico dat net zo structureel in risico-inventarisaties thuishoort als fysieke veiligheid. Factoren als lange werkweken verdienen daarbij expliciete aandacht. Het overzicht van EU-OSHA, samen met het WHO/ILO-bewijs over werkuren als risicofactor, biedt HSE-professionals een aanknopingspunt om dit thema in hun organisatie op de agenda te zetten, ongeacht de regelgeving in hun eigen land.
Bron: The heart of the matter: new resources on cardiovascular health at work, 15 oktober 2026
Aanvullend onderzocht: WHO/ILO: Long working hours increasing deaths from heart disease and stroke
