In België is een nieuwe federale campagne van start gegaan rond het veilig gebruik van schoonmaak- en desinfecterende producten. Het initiatief, gedragen door de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu en het Antigifcentrum, loopt onder de naam Poets Veilig via het platform Poetsveilig.be en richt zich zowel op consumenten als op poetshulpen. Om die laatste groep te bereiken, werkt de FOD Volksgezondheid samen met dienstenchequebedrijven en de FOD Werkgelegenheid. De campagne werd op 7 oktober 2026 aangekondigd en loopt twee jaar.
Wanneer is ontsmetten nodig, en wanneer niet?
Volgens de initiatiefnemers grijpen mensen sinds de coronapandemie sneller naar ontsmettende producten, zoals desinfecterende sprays en bleekwater. Voor gewoon huishoudelijk onderhoud volstaat in de meeste gevallen water met zeep of een milde allesreiniger. Desinfecterende middelen zijn biociden die met sterke chemische stoffen bijna alle micro-organismen doden. Ze kunnen nodig zijn in specifieke situaties: bij een besmettelijke ziekte in huis, zoals buikgriep, COVID-19 of MRSA, om iemand met een verzwakt immuunsysteem te beschermen, na contact met bloed, braaksel of stoelgang, op medisch advies, of bij schimmelvorming. In dat laatste geval benadrukt de campagne dat ook de onderliggende oorzaak, zoals vochtproblemen, moet worden aangepakt, anders komt de schimmel terug.
Risico’s van verkeerd gebruik
Overmatig of foutief gebruik van schoonmaak- en ontsmettingsmiddelen kan de gezondheid schaden. De campagne wijst op irritatie van huid, ogen en luchtwegen, en op hoofdpijn of misselijkheid wanneer in slecht verluchte ruimtes wordt gewerkt. Via het afvalwater kunnen dezelfde stoffen bovendien dieren en planten in het milieu schaden. Voor poetshulpen formuleert Poetsveilig.be concrete veiligheidstips: kies het juiste product voor de taak en bij voorkeur milde middelen zoals marseillezeep, baksoda (natriumbicarbonaat) of schoonmaakazijn, lees het etiket en volg de instructies, verlucht tijdens en na het poetsen, vermijd sprays en verstuivers omdat de chemische deeltjes dan ongemerkt worden ingeademd, meng nooit producten met elkaar en berg ze veilig op, buiten bereik van kinderen en huisdieren. Bij het mengen van producten kunnen giftige gassen vrijkomen.
Context
Het risico dat de campagne aankaart is niet louter theoretisch. In oktober 2020, tijdens de coronapandemie, meldden de FOD Volksgezondheid en het Antigifcentrum een “record” aan ongevallen met huishoudelijke schoonmaakproducten. Waar het jaargemiddelde destijds rond de tienduizend ongevallen met zulke producten lag, was het aantal incidenten met bleekwater of producten op basis van bleekwater sinds maart 2020 verdubbeld (1.024), dat met handalcohol vervijfvoudigd (1.003) en dat met andere ontsmettingsmiddelen verdrievoudigd (565). Eind juli 2020 zag het Antigifcentrum bovendien een piek in vergiftigingen met handalcohol bij kinderen. Recentere cijfers worden in de campagnebekendmaking niet genoemd, maar die eerdere vaststellingen onderstrepen waarom een campagne die inzet op minder, maar beter en veiliger gebruik relevant blijft.
De problematiek is niet uniek voor België: chemische productveiligheid op de werkvloer en in huis is wereldwijd onderwerp van beleid. Landen die het mondiaal geharmoniseerde systeem voor de classificatie en etikettering van chemische stoffen (GHS) toepassen, zoals via de Europese CLP-verordening, verplichten fabrikanten om gevaarsymbolen en veiligheidsinstructies duidelijk op het etiket te vermelden. Dat maakt het voor gebruikers in die landen gemakkelijker om risico’s te herkennen, zoals het gevaar van het mengen van onverenigbare stoffen.
Bron: Nieuwe campagne rond het veilig gebruik van poetsproducten, 7 oktober 2026
Aanvullend onderzocht: Belgium sees ‘record’ poisonings with household cleaners, hand gel and essential oils, The Brussels Times, 19 oktober 2020
