Hittestress op werk: EU-vakbonden willen regels
Door klimaatverandering komen extreme hittegolven in Europa steeds vaker voor, en de druk op werkgevers om werknemers tegen hitte te beschermen groeit. Het Europees Vakverbond (ETUC) vraagt de Europese Unie om een bindende richtlijn die hitterisico’s op de werkvloer specifiek aanpakt, nu een algemene EU-regeling voor maximale werktemperaturen ontbreekt.
Wat eist de Europese vakbeweging?
In een resolutie die het Uitvoerend Comité op 4 en 5 maart 2025 aannam, roept het ETUC op tot een Europese richtlijn specifiek gericht op preventie van hitterisico’s op het werk. De vakbeweging wil bindende maximale werktemperaturen, afgestemd op sector, type werk en de vraag of het binnen of buiten plaatsvindt. Werkgevers zouden verplicht risicobeoordelingen moeten uitvoeren op basis van indicatoren zoals temperatuur, luchtvochtigheid, schaduw en luchtstroom, met de Wet Bulb Globe Temperature (WBGT)-index als referentie. Bij extreme hitte moet werk kunnen worden stilgelegd zonder dat werknemers daarvoor nadeel ondervinden; het ETUC bepleit ook looncompensatie tijdens zulke onderbrekingen, al hoort die volgens de vakbond niet noodzakelijk in een veiligheidsrichtlijn thuis. Daarnaast vraagt de vakbeweging om strengere handhaving door arbeidsinspecties, een bredere wettelijke scope die ook huishoudelijk personeel omvat, en EU-brede statistieken over hittegerelateerde ziekten en sterfgevallen, die nu grotendeels ontbreken.
Welke maatregelen staan centraal?
Naast temperatuurgrenzen noemt de resolutie concrete maatregelen die werkgevers nu al kunnen nemen: schaduwplekken, airconditioning, voldoende drinkwater en sanitaire voorzieningen, verkoelingspauzes, aangepaste werktijden en acclimatisatieprogramma’s voor nieuwe werknemers. De resolutie noemt ook de mogelijkheid voor werknemers om zelf hun werktempo aan te passen tijdens warme dagen, en wijst erop dat woon-werkverkeer en telewerken onder extreme hitte eveneens aandacht verdienen. Persoonlijke beschermingsmiddelen, zoals zonbescherming met hoge beschermingsfactor, worden gezien als laatste redmiddel en niet als vervanging van organisatorische maatregelen. De vakbeweging vraagt extra aandacht voor kwetsbare groepen, onder meer zwangere werknemers, ouderen, mensen met gezondheidsproblemen, migranten, seizoenarbeiders en werknemers met precaire contracten. Ook bepleit het ETUC gerichte medische controles, training om vroege signalen van hitteziekte te herkennen, en nauwere samenwerking met bedrijfsartsen en vakbondsvertegenwoordigers bij het opvolgen van gezondheidsklachten.
Hoe is hittestress nu geregeld in Europa?
Op EU-niveau bestaat geen vaste maximumtemperatuur waarboven werk stopt. De Europese kaderrichtlijn voor veiligheid en gezondheid verplicht werkgevers wel om risico’s te beoordelen, waaronder die van extreme hitte, en passende maatregelen te nemen. Nationale regels lopen sterk uiteen: sommige lidstaten, zoals België, hanteren WBGT-grenswaarden waarboven werkgevers verplicht maatregelen moeten nemen, terwijl andere landen geen vaste temperatuurgrenzen kennen. Zonder een Europese richtlijn blijft de aanpak van hittestress dus grotendeels afhankelijk van nationale wetgeving en vrijwillige maatregelen van individuele bedrijven.
Context
De Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) publiceerde in juli 2024 het rapport “Heat at work: implications for safety and health”. Daarin staat dat in 2020 71 procent van de wereldwijde beroepsbevolking was blootgesteld aan excessieve hitte op het werk, een stijging van 8,8 procent ten opzichte van 2000. In Europa en Centraal-Azië nam die blootstelling het sterkst toe. Volgens het rapport werden in 2020 wereldwijd 22,8 miljoen arbeidsongevallen toegeschreven aan blootstelling aan hitte. Deze cijfers verklaren waarom vakbonden en arbeidsveiligheidsorganisaties wereldwijd, niet alleen in Europa, aandringen op strengere bescherming tegen hittestress op de werkvloer.
Bron: Cambiamenti climatici e rischio calore: come proteggere i lavoratori, 8 oktober 2026
Aanvullend onderzocht: ETUC-resolutie over een EU-richtlijn voor preventie van hitterisico’s op het werk, ILO-rapport over hittestress op het werk
