Nachtdiensten en chronisch slaaptekort gaan samen met een aanzienlijk hoger risico op long covid. Dat blijkt uit een studie waarover het Duitse vakblad Haufe Arbeitsschutz bericht. Onderzoekers brachten in kaart hoe verstoringen van de biologische klok — het zogeheten circadiane ritme — samenhangen met aanhoudende klachten na een coronabesmetting. De bevindingen raken een onderwerp dat wereldwijd relevant is: miljoenen werknemers in de zorg, industrie, transport en horeca draaien structureel nachtdiensten.
Wat toont het onderzoek aan?
De onderzoekers volgden personen die tussen 2021 en 2023 met SARS-CoV-2 waren besmet. Long covid werd daarbij gedefinieerd als klachten die langer dan drie maanden na de infectie aanhielden. Van de bijna tweeduizend deelnemers ontwikkelde een aanzienlijk deel zulke aanhoudende symptomen.
Nachtwerk alleen al ging gepaard met een 88 procent hoger risico op long covid vergeleken met overdag werken. Chronische slapeloosheid — los van ploegendienst — hing samen met een 42 procent hoger risico. Werknemers die zowel ’s nachts werkten als kampten met aanhoudende slaapproblemen, liepen een bijna 2,7 keer zo hoog risico. Voor wie ten minste drie nachtdiensten per maand draaide, lag het risico iets meer dan twee keer zo hoog als bij dagwerkers.
Wat betekent dit voor werkgevers?
Nachtwerk ging in het onderzoek niet samen met een grotere kans om besmet te raken. Volgens de onderzoekers wijst het patroon daarom eerder op een trager of minder volledig herstel ná een infectie: een verstoord circadiaan ritme zou vooral van invloed zijn op hoe goed het lichaam herstelt en of klachten chronisch worden, niet op de vatbaarheid voor besmetting zelf. Voor werkgevers in sectoren met veel ploegendienst — van ziekenhuizen tot logistieke centra — is dit een signaal om aandacht te besteden aan slaapkwaliteit en roosterontwerp: voorspelbare diensten, voldoende hersteltijd tussen nachtdiensten en laagdrempelige toegang tot slaapadvies kunnen bijdragen aan minder uitval. De onderzoekers benadrukken zelf dat gezonde slaap en het beperken van nachtdienstbelasting mogelijk effectieve strategieën zijn om de gevolgen van long covid te verminderen.
Context
De berichtgeving verwijst naar een studie, gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Scandinavian Journal of Work, Environment & Health, van onderzoekers verbonden aan de Medical University of Vienna (Oostenrijk) en het Barcelona-instituut ISGlobal. Zij analyseerden gegevens van 1.899 deelnemers aan het Spaanse COVICAT-cohort (2021-2023); ruim 280 van hen (ongeveer 15 procent) ontwikkelden long covid, met vooral neurologische klachten (54 procent van de gevallen), gevolgd door spier- en ademhalingssymptomen. De onderzoekers wijzen er zelf op dat de gevonden verbanden — zeker bij kleinere subgroepen, zoals mensen met obesitas — voorzichtig geïnterpreteerd moeten worden: het gaat om een observationele cohortstudie die een statistisch verband aantoont, geen bewezen oorzakelijk mechanisme.
Bron: Hoe ploegendienst en slaaptekort het long-covid-risico verhogen, 2 oktober 2026
Aanvullend onderzocht: de onderliggende studie in Scandinavian Journal of Work, Environment & Health (COVICAT-cohortonderzoek, Medical University of Vienna / ISGlobal) en berichtgeving van CIDRAP (University of Minnesota) over hetzelfde onderzoek.
