Veiligheidstraining leert werknemers procedures en risico’s herkennen, maar op het moment dat het er echt op aankomt – tijdens een noodsituatie of onder acute tijdsdruk – is die kennis volgens een Amerikaanse veiligheidsadviseur vaak niet beschikbaar. Dat stelt Leo Damone in een opiniestuk in vakblad ISHN (Verenigde Staten), gepubliceerd op 28 september 2026. Volgens Damone grijpen mensen onder acute stress niet terug op wat ze weten, maar op wat ze hebben ingeoefend.
Waarom landt veiligheidstraining niet altijd?
Damone stelt dat het brein onder acute dreiging automatisch schakelt naar overlevingsreacties zoals vechten, vluchten of bevriezen, ten koste van de bewuste, analytische verwerking die tijdens een klassikale training wordt aangesproken. Kennis die alleen in een rustige, veilige leeromgeving is opgedaan, blijft volgens hem vaak ontoegankelijk zodra het lichaam in een stressreactie schiet. Dat zou verklaren waarom werknemers die een training met goed gevolg hebben afgerond, in een acute situatie toch verkeerd – of helemaal niet – reageren. Het opiniestuk onderbouwt deze claim niet met onderzoek of cijfers.
Wat maakt training effectiever?
Los van de stressvraag heeft onafhankelijk onderzoek gekeken naar welke trainingsvormen het meest effect hebben. Volgens een meta-analyse van Burke e.a., aangehaald in een systematische literatuurstudie van de Amerikaanse arbeidsveiligheidsautoriteit NIOSH, waren trainingen met gedragsmodellen, veel praktijkoefening en dialoog doorgaans effectiever dan trainingen die vooral bestaan uit het passief overdragen van informatie, zoals een video of presentatie. Onderzoekers (Burke e.a.) onderscheiden daarbij globaal drie niveaus van betrokkenheid: passieve informatieoverdracht, interactie met feedback, en praktijkgerichte oefening in een gesimuleerde of echte werkomgeving. Kennisverwerving en de daadwerkelijke afname van ongevallen en letsel bleken samen te hangen met dat niveau van betrokkenheid.
Context
De NIOSH-literatuurstudie (publicatienr. 2010-127) concludeert dat training aantoonbaar effect heeft op veilig werkgedrag, maar vond onvoldoende bewijs voor een direct effect op letsel en ziekte. De studie haalt wel de meta-analyse van Burke e.a. aan, die laat zien dat kennisverwerving en de daadwerkelijke afname van ongevallen en letsel samenhingen met de mate waarin werknemers actief bij een training werden betrokken. NIOSH concludeert verder dat steun van het management cruciaal is om nieuwe kennis en vaardigheden over te brengen naar de werkvloer, en dat de beste resultaten ontstaan wanneer werknemers na een training de kans krijgen het geleerde toe te passen, of wanneer dat gedrag door beleid en werkklimaat wordt versterkt.
Bron: The Moment Training Doesn’t Reach, 28 september 2026
Aanvullend onderzocht: systematische literatuurstudie van NIOSH, “A Systematic Review of the Effectiveness of Training and Education for the Protection of Workers” (publicatienr. 2010-127)
