Sinds 1 januari staan de eisen voor een gezond psychosociaal arbeidsmilieu duidelijker omschreven in de Noorse arbeidsmilieuwet. Om werkgevers en werknemers te helpen die regels ook echt toe te passen, start de Noorse Arbeidsinspectie (Arbeidstilsynet) dit najaar een reeks gratis praktijkseminars door heel Noorwegen. De boodschap: voorkomen is beter dan genezen, en een gezonde werkvloer bouw je samen op.
Wat verandert er in de wet?
Het psychosociale arbeidsmilieu gaat over hoe werknemers hun werk en de onderlinge omgang ervaren, en over de wisselwerking tussen mensen op het werk. Arbeidstilsynet benadrukt dat een goed psychosociaal arbeidsmilieu ziekteverzuim en uitval helpt voorkomen en bijdraagt aan betrokkenheid, welzijn en productiviteit. Arbeidstilsynet noemt geen specifiek wetsartikel; de kernboodschap van de toezichthouder is dat bedrijven systematisch en preventief moeten werken, omdat het eenvoudiger is problemen te voorkomen dan ze achteraf op te lossen.
Praktijkgerichte cursussen door heel Noorwegen
Om die omslag te ondersteunen, organiseert Arbeidstilsynet dit najaar en begin volgend jaar zeven seminars in vier Noorse steden: Trondheim, Noorwegen (16 november, inmiddels vol, en 30 november, beide 12.30-15.00 uur), Oslo (26 november en 1 december, beide 09.00-11.30 uur), Tromsø (3 december, 12.30-15.00 uur, en 15 december, 12.00-14.30 uur) en Bodø (19 januari, 09.00-11.30 uur). Deelname is gratis, maar het aantal plaatsen is beperkt en aanmelding is verplicht; de inspectie sluit niet uit dat er later nog data bijkomen.
De bijeenkomsten behandelen welke factoren het psychosociale arbeidsmilieu beïnvloeden, wat de verduidelijkte wetstekst in de praktijk betekent, hoe een bedrijf het psychosociale arbeidsmilieu in kaart kan brengen en risico’s kan beoordelen, en hoe passende preventieve maatregelen worden gekozen. De seminars zijn bedoeld voor leidinggevenden, veiligheidsvertegenwoordigers (verneombud) en vakbondsvertegenwoordigers (tillitsvalgte). Arbeidstilsynet moedigt organisaties aan om met meerdere collega’s met een rol in het arbeidsmilieuwerk samen te komen, omdat een goed arbeidsmilieu volgens de toezichthouder samen wordt gecreëerd.
Context
Dat psychosociale risico’s wijdverspreid zijn, blijkt ook uit de vierde Europese bedrijvenenquête naar nieuwe en opkomende risico’s (ESENER 2024) van het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA). Daaruit blijkt dat 56 procent van de organisaties in de dienstverlening te maken heeft met lastige klanten, patiënten of leerlingen, en 43 procent met structurele tijdsdruk. De Noorse aanpak – heldere wetgeving gecombineerd met laagdrempelige, gratis training voor leidinggevenden en medezeggenschap – richt zich daarmee op risico’s die volgens deze Europese cijfers in een groot deel van de organisaties spelen.
Wat betekent dit voor werkgevers elders?
De wetswijziging geldt alleen in Noorwegen, maar de aanpak is ook voor organisaties in andere landen relevant. In de Europese Unie verplicht de kaderrichtlijn 89/391/EEG werkgevers al om alle arbeidsrisico’s te beoordelen, dus ook psychosociale; in Nederland noemt de Arbowet psychosociale arbeidsbelasting zelfs expliciet. De Noorse seminars, die niet voor niets ‘Van eis naar praktijk’ heten, laten zien hoe een toezichthouder naast handhaving ook actief helpt om een wettelijke eis te vertalen naar concrete maatregelen op de werkvloer.
Bron: Arbeidstilsynet: cursussen over psychosociaal arbeidsmilieu, 21-10-2026
Aanvullend onderzocht: EU-OSHA, ESENER 2024
