Het Bundessozialgericht (BSG) in Kassel, Duitsland, heeft geoordeeld dat een werknemer die door een hypoglykemie (suikerschok) van zijn normale route afraakte en vervolgens een ernstig ongeval kreeg, toch aanspraak kan maken op de wettelijke ongevallenverzekering. De zaak draait om de vraag hoever de dekking van een woon-werkongeval (Wegeunfall) reikt wanneer iemand buiten eigen wil om afwijkt van de kortste route naar huis.
De aanleiding: een gemiste afslag
De man, werkzaam bij een groot Duits postbedrijf en bekend als insulinepatiënt, reed in november 2016 na zijn werk rechtstreeks naar huis. Door een hypoglykemie miste hij de afslag die hij normaal nam, waardoor hij een omweg reed. Op die omweg botste hij op een vrachtwagen en raakte hij zwaar gewond. Hulpdiensten stelden ter plaatse een hypoglykemie vast. De beroepsvereniging (Berufsgenossenschaft) erkende het ongeval niet als verzekerd Wegeunfall: volgens haar was de omweg een privéaangelegenheid die buiten de dekking van de woon-werkverzekering viel.
Oordeel: geen bewuste keuze, wel dekking
Het Sozialgericht Oldenburg stelde de man eerder al in het gelijk, maar het Landessozialgericht Niedersachsen-Bremen wees de claim in hoger beroep af. Het BSG (zaaknummer B 2 U 6/24 R) volgde uiteindelijk het eerdere oordeel van het Sozialgericht en wees het standpunt van het hoger-beroepscollege van de hand. Volgens het BSG is niet beslissend waarheen de rit ging nadat de afslag was gemist, maar of de betrokkene op dat moment nog willens en wetens de route bepaalde. Omdat de afwijking het gevolg was van de hypoglykemie en niet van een bewuste beslissing, bleef de verzekeringsdekking volgens het hof intact. De hoofdregel dat een bewuste omweg niet verzekerd is, voorkomt volgens het BSG dat de dekking te ver wordt opgerekt. Een onvrijwillige, door ziekte veroorzaakte afwijking van de route kan echter niet dezelfde juridische gevolgen hebben als een ongeval op een opzettelijk gekozen omweg.
Context
De wettelijke basis voor dit soort zaken is § 8 Abs. 2 Nr. 1 SGB VII, de Duitse wet op de wettelijke ongevallenverzekering: die dekt in principe alleen de directe route tussen woning en werkplek. Een omweg die de kortste weg aanzienlijk verlengt zonder geldige reden, valt normaal gesproken buiten de dekking, en ook een privé-onderbreking is doorgaans onverzekerd. Het BSG oordeelde bijvoorbeeld op 2 december 2008 (B 2 U 17/07 R) dat een tussenstop om appels te kopen niet onder de verzekering viel, ook niet als die appels tijdens het werk zouden worden gegeten. Tegen die achtergrond is de nu besproken uitspraak opvallend: ze maakt duidelijk dat een door ziekte veroorzaakte, onwillekeurige afwijking anders wordt beoordeeld dan een bewust gekozen omweg.
Dit is Duits recht en heeft geen directe werking buiten Duitsland, maar de onderliggende vraag is universeel: waar liggen de grenzen van de verzekeringsdekking tijdens het woon-werktraject wanneer een medische aandoening iemands handelen tijdelijk overneemt? Vergelijkbare vraagstukken over de grenzen van woon-werkverzekering spelen wereldwijd, bijvoorbeeld bij werknemers met chronische aandoeningen die tijdens het forenzen plotseling buiten hun wil om de controle over hun route verliezen. De uitspraak biedt daarmee een aanknopingspunt voor discussies elders over hoe sociale zekerheid omgaat met ongevallen die ontstaan door een acute gezondheidscrisis tijdens de woon-werkreis, zonder dat de verzekeringsdekking daardoor onbegrensd wordt.
Bron: Zuckerschock auf Abwegen – Schutz der Unfallversicherung bleibt?, 05.10.2026
Aanvullend onderzocht: Wegeunfall | § 8 Abs. 2 Nr. 1 SGB VII – sozialversicherung-kompetent.de
