Steeds meer werknemers in Nederland vallen langdurig uit door stressgerelateerde klachten, blijkt uit gezamenlijke verzuimcijfers van de arbodiensten ArboNed en HumanCapitalCare (onderdeel van HumanTotalCare). De twee bedrijven verzamelen samen verzuimdata van ongeveer een miljoen werknemers in Nederland en zien het stressverzuim al jaren gestaag oplopen.
Vijf jaar stijging van 36 procent
Over de afgelopen vijf jaar is het verzuim door stress met 36 procent toegenomen, meldt ArboNed. Inmiddels vloeit ongeveer een kwart van alle verzuimdagen in Nederland voort uit stressgerelateerde klachten. Het algehele verzuimpercentage in Nederland steeg van 4,7 naar 4,8 procent. Opvallend is niet alleen de omvang, maar ook de duur van de uitval: werknemers die door stress uitvallen, zijn gemiddeld ruim 250 dagen (deels) afwezig. Bij een burn-out loopt de gemiddelde uitvalsduur op tot bijna tien maanden.
Vooral langdurig verzuim, uitval van meer dan zes weken, weegt zwaar: dat type verzuim komt voor bij ongeveer één op de tien meldingen, maar is verantwoordelijk voor circa 81 procent van alle verzuimdagen. De sectoren zorg, industrie en vervoer & opslag kennen het hoogste verzuim. Parttimers vallen relatief vaker uit door stress dan fulltime werknemers, en hoewel grote bedrijven in absolute aantallen het meeste stressverzuim kennen, is de impact daarvan voor kleinere organisaties vaak zwaarder voelbaar, omdat de uitval van één medewerker daar relatief meer druk op het team legt.
Vrouwen vaker en langer uitgevallen
Uit de cijfers blijkt verder dat vrouwen aanzienlijk vaker en langer wegvallen door stress dan mannen: het stressgerelateerde verzuim onder vrouwen ligt ongeveer twee keer zo hoog als onder mannen. Ook de gemiddelde uitvalsduur ligt bij vrouwen hoger dan bij mannen, zowel bij gewone stressklachten als bij burn-out. Waar het onderliggende verschil precies vandaan komt, melden ArboNed en HumanCapitalCare niet; zij wijzen wel op de bredere combinatie van werkdruk, privésituatie en maatschappelijke ontwikkelingen die de cijfers voedt.
Context
Het beeld past in een bredere Europese trend. Het Spaanse arbeidsinstituut INSST meldde recent wijdverspreide stressklachten onder een specifieke beroepsgroep, voedselbezorgers, en het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) noemt psychosociale arbeidsbelasting al langer een van de belangrijkste actuele risico’s voor de arbeidsveiligheid in de Europese Unie. In vrijwel elk rechtsgebied zijn werkgevers wettelijk verplicht om via een risico-inventarisatie en -evaluatie ook psychosociale arbeidsbelasting in kaart te brengen en waar nodig te beperken.
Oorzaken en aanpak
Bedrijfsarts Redmer van Wijngaarden van ArboNed wijst op een samenspel van factoren achter de stijging: “Werkdruk, privésituatie en maatschappelijke ontwikkelingen grijpen steeds vaker op elkaar in.” Hij noemt onder meer de voortdurende bereikbaarheidsverwachting buiten werktijd, krapte op de arbeidsmarkt en toekomstonzekerheid als aanjagers van stressklachten bij werknemers.
Iris Homeijer, directeur medische zaken bij HumanTotalCare, verwacht dat het aantal arbeidsongeschikten de komende jaren verder zal stijgen. Volgens haar vraagt een effectieve aanpak van verzuim altijd om maatwerk, en blijft preventie in veel organisaties nog onderbelicht. Beide arbodiensten benadrukken dat vroegtijdige signalering van werkdruk en een open gesprekscultuur op de werkvloer kunnen helpen om langdurige uitval te voorkomen.
Bron: HumanTotalCare (ArboNed/HumanCapitalCare), persbericht “Verzuim door stress blijft toenemen”, aangevuld met cijfers uit Accountant.nl. Naar aanleiding van: Werknemers vallen steeds vaker uit door stressgerelateerde klachten, nu.nl.
